Birim Kira Desteği
Ticaret Bakanlığı Yurtdışı Kira Desteği
Şirketlerin Türkiye'de üretilen ürünlerinin pazarlandığı yurt dışı birimlerinin kira giderleri ile paylaşımlı ofislere ilişkin üyelik giderleri, birim kira desteği kapsamında temel olarak %50 oranında desteklenir. Türkiye'deki ana şirket doğrudan birim açabileceği gibi yurt dışında faaliyet gösteren şirketi veya şubeleri de birim açabilir. Bu durumda yurt dışındaki şirket ile Türkiye'deki ana şirket arasında organik bağın olması gerekir. Ticaret Bakanlığı tarafından uygulanan destek, ihracatçı firmaların hedef pazarda satış, pazarlama ve dağıtım faaliyetlerini daha düzenli yürütmesine yardımcı olur.
Yurt dışında bir mağaza, depo veya ofis kiralamak yalnızca aylık kira ödemesinden oluşan bir yatırım değildir. Şirketin hedef ülkedeki müşteri yapısı, ürünlerin teslim süresi, stok ihtiyacı ve satış kanalları birlikte değerlendirilmelidir. Doğru planlanan birim, müşterilerin ürünleri yakından incelemesini ve işletmeyle daha kolay iletişim kurmasını sağlayabilir. Kira desteği bu yatırımın uygun bulunan giderlerini azaltırken, işletmenin ticari planını ve başvuru hazırlığını aynı takvim üzerinde yürütmesi önem taşır. Farabi Danışmanlık olarak birimin uygunluğunun değerlendirilmesinden destek başvurusunun takibine kadar bu sürecin planlanmasına yardımcı oluyoruz.
Birim Kira Desteği Nedir?
Birim kira desteği, 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Kararın 11'inci maddesi kapsamında düzenlenen bir mal ihracatı desteğidir. Türkiye'de üretilen ürünlerin yurt dışında pazarlanması amacıyla kullanılan uygun birimlerin kira giderleri değerlendirilir. Destekten yararlanmak için yurt dışında herhangi bir adres kiralamış olmak yeterli değildir. Kiralanan alanın kullanımı, şirketin kuruluş ve ortaklık yapısı, pazarlanan ürünlerin niteliği, kira sözleşmesi ve ödeme belgeleri ilgili genelgeye uygun olmalıdır.
Bu nedenle ticari faaliyetin gerçekleştiği birim ile destek başvurusundaki adresin ve kullanım amacının birbiriyle örtüşmesi gerekir. Depo olarak bildirilen bir alanın fiilen depo faaliyetinde bulunması, mağazada pazarlanan ürünlerin şirket kayıtlarıyla ilişkilendirilebilmesi ve kira ödemelerinin takip edilebilir olması beklenir. Destek değerlendirmesi yalnızca sözleşme üzerindeki birim adına göre yapılmaz. Belgeler ile gerçek faaliyet arasındaki uyum, başvurunun temelini oluşturur. Birimin kuruluş aşamasında yapılan uygunluk incelemesi, sonradan düzeltilmesi zor olan sözleşme ve ödeme sorunlarının önüne geçebilir.
Birim Kira Desteğinden Kimler Yararlanabilir?
Destek, ilgili Kararda tanımlanan şirketlerin uygun yurt dışı birimlerine yöneliktir. Şirketin Türkiye'de üretilen ürünlerin pazarlanmasıyla bağlantısı ve destek koşullarını taşıması gerekir. Güncel Birim Kira Desteğine İlişkin Genelge uyarınca şirketin hem destek başvuru tarihinden hem de başvuruya konu kira döneminden en az bir yıl önce kurulmuş olması aranır. Yalnızca başvuru günü şirketin bir yaşını doldurmuş olması, daha erken döneme ait tüm kira ödemelerini kendiliğinden uygun hale getirmez.
Şirkette çoğunluk hissesinin daha önce ortaklığı bulunmayan kişiler tarafından devralınması halinde bir yıllık sürenin hesabında hisse devri tarihi önem kazanır. Şirket türünün değiştirilmesi ise genelgedeki koşullar çerçevesinde ayrıca değerlendirilir. Bu nedenle ticaret sicili kayıtları yalnızca kuruluş tarihini göstermek için değil, şirketin geçmişini ve başvuru dönemindeki durumunu ortaya koymak için de incelenmelidir. Yeni kurulan veya yakın zamanda ortaklık değişikliği yaşayan firmaların, kira sözleşmesi imzalamadan önce hangi dönemler için destek talep edebileceğini netleştirmesi yararlıdır.
Hangi Yurt Dışı Birimler Desteklenebilir?
Yurt dışındaki satış ve pazarlama faaliyetleri farklı fiziksel alanlarda yürütülebilir. Birim tanımı içerisinde mağaza, depo, ofis ve paylaşımlı ofis; sergi veya teşhir salonu; ürün teşhir serası veya tarlası; reyon, raf, dekorasyonlu köşe, kiosk ve stant gibi alanlar bulunur. Üzerine bina yapılmak üzere kiralanan arsa da Karardaki tanım kapsamında değerlendirilir. Ancak bir alanın bu isimlerden biriyle anılması, tek başına desteklenmesi için yeterli değildir. Her birimin ürün, faaliyet, sözleşme ve başvuru şartları ayrıca kontrol edilmelidir.
Örneğin mağaza doğrudan satış ve marka görünürlüğü için kullanılabilirken, depo ürünlerin müşterilere daha kısa sürede ulaştırılmasını sağlayabilir. Showroom veya teşhir salonu, ürün numunelerinin profesyonel alıcılara sunulduğu bir alan olarak işlev görebilir. Ofis ise müşteri görüşmeleri ve pazarlama operasyonlarının yürütülmesine hizmet edebilir. İşletmenin bu alanlardan hangisine ihtiyaç duyduğu ticari planla belirlenmeli, destek başvurusu da gerçek kullanım üzerinden hazırlanmalıdır. Sırf destek alınabileceği düşüncesiyle ihtiyaçtan büyük alan kiralanması, şirketin finansman yükünü artırabilir.
Türkiye'de Üretilen Ürün ve Marka Şartı
Desteklenen birimde Türkiye'de üretilen ürünlerin pazarlanması gerekir. Yabancı markalar için Türkiye'de fason üretilen veya ilk marka tescili yurt dışında gerçekleşmiş ürünlerin pazarlandığı birimlere ilişkin genelgede kısıtlamalar bulunmaktadır. Ürünün Türkiye'den gönderilmesi ile Türkiye'de üretilmiş olması aynı anlama gelmez. Ürünlerin üretim ve marka bilgilerinin, satışa sunulan ürün gruplarıyla birlikte değerlendirilmesi bu nedenle önemlidir. Birimin ticari görünümünde Türk malı imajına zarar verecek veya ürünün menşeini farklı gösterecek uygulamalardan da kaçınılmalıdır.
Ana ürünlerin Türkiye'de üretilmesi şartıyla, ticari gereklilik nedeniyle sınırlı miktarda tamamlayıcı ürün bulunan birimler için genelgede özel bir değerlendirme imkânı vardır. Aksesuar veya yedek parça gibi ürünler bakımından bu istisnanın otomatik uygulanacağı varsayılmamalıdır. Bakanlık yurt dışı temsilcisinin değerlendirmesi ve ürünlerin birim içindeki rolü önem taşır. Birden fazla marka bulunan mağazalarda ise markaların farklı destek programlarıyla ilişkisi ayrıca incelenir. Ürün ve marka listesini başvuru öncesinde hazırlamak, hem uygunluk incelemesini hem de yerinde kontrol sürecini kolaylaştırır.
Net Kira, Paylaşımlı Ofis ve Destek Dışı Giderler
Birim kira desteğinde esas olan net kira harcamasıdır. Kira sözleşmesinde kira bedeli ile vergiler, aidatlar ve işletme giderlerinin birbirinden ayrılması gerekir. Net tutar sözleşmede açıkça gösterilmiyorsa kiraya verenden bu kalemleri açıklayan bir yazı temin edilmesi gündeme gelir. Dekorasyon, mobilya, personel maaşı veya diğer işletme giderleri, kira sözleşmesiyle birlikte ödeniyor diye bu destek kapsamında kendiliğinden kira harcamasına dönüşmez. Depozito ve benzeri kalemler de net kira giderinden ayrı değerlendirilmelidir.
Paylaşımlı ofislerde kira, hizmet, üyelik veya abonelik sözleşmesi içerisinde yararlanılan hizmetlerin belirtilmesi gerekir. Genelgede sözleşmede yer alan aylık sabit giderler üzerinden değerlendirme yapılır. Bu nedenle değişken kullanım ücretleriyle sabit üyelik bedelinin ayrıştırılması önemlidir. Sözleşmenin yalnızca bir adres hizmetini mi, gerçek bir ofis kullanımını mı kapsadığı açık olmalıdır. Kiralanan yerin konut olarak kullanılmaması ve kiraya veren ile kiralayanın ilişkili kişi olmaması da temel koşullar arasındadır. Sözleşme hazırlığında bu hususların açıklığa kavuşturulması, ödeme sonrasında oluşabilecek belirsizlikleri azaltır.
Yurtdışı Birim Kira Desteği
Türkiye'deki ana şirket ile yurt dışındaki şirket arasında organik bağın olduğuna genelgede belirtilen ortaklık ilişkileri çerçevesinde hükmedilir. Ana şirketin tüzel kişilik olarak yurt dışındaki şirkete ortak olması, şirketin bütün ortaklarının yurt dışındaki şirkette ortak olması veya Türkiye'deki şirketin en az %51'ine sahip ortak ya da ortakların yurt dışındaki şirkete ortak olması bu kapsamda değerlendirilir. Halka açık şirketlerde ise halka açıklık oranı düşüldükten sonraki ortaklık yapısına ilişkin özel koşul uygulanır.
Organik Bağ ve Yurt Dışı Ortaklık Oranı Nasıl Değerlendirilir?
Organik bağın bulunması ile destek ödemesinin hangi tutar üzerinden hesaplanacağı birbirinden ayrı konulardır. Genelgeye göre destek ödemesi yurt dışı ortaklık oranına göre hesaplanır. Bu nedenle başvuru dosyasında Türkiye'deki şirketin ve yurt dışı şirketin ortaklık kayıtları birlikte ele alınmalıdır. Ortak isimlerinin benzerliği veya iki şirket arasında ticari ilişki bulunması tek başına yeterli kabul edilmemelidir. İlgili kuruluş belgeleri, ortaklık oranları ve varsa hisse devirleri üzerinden bağın gösterilmesi gerekir.
Yurt dışı şirketin Türkiye'deki ana şirketin kuruluş tarihinden sonra açılması temel kuraldır; ancak daha önce ilişki bulunmayan bir yurt dışı şirkete sonradan ortak olunması veya hisselerinin satın alınması gibi durumlar için istisnalar bulunmaktadır. Bu nedenle eski tarihli bir yabancı şirketin varlığı doğrudan olumsuz sonuç anlamına gelmez. Şirketin nasıl edinildiği ve ortaklık ilişkisinin ne zaman kurulduğu incelenmelidir. Başvuruyu hazırlarken sadece güncel sicil belgesinin değil, yapının oluşumunu gösteren belgelerin de erişilebilir olması değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Birim Kira Desteği Başvurusu Nasıl Yapılır?
Birim kira desteği başvuruları genel kural olarak Destek Yönetim Sistemi üzerinden, şirketin üyesi bulunduğu İhracatçı Birliği Genel Sekreterliğine yapılır. İlk aşamada şirketin DYS kaydı ve kullanıcı yetkileri kontrol edilir. Ardından birimin destek kapsamına alınmasına ilişkin belgeler ve kira dönemine ait ödeme belgeleri hazırlanır. Birimin uygun bulunması ile belirli bir kira ödemesinin desteklenmesi bağlantılı fakat ayrı inceleme adımlarıdır. İlk başvurunun hazırlığı sırasında bu iki aşamanın gerektirdiği kayıtların birlikte planlanması gerekir.
Başvuru sürecini; şirket uygunluğunun incelenmesi, birim ve kira sözleşmesinin kontrol edilmesi, yurt dışı belge onaylarının tamamlanması, yerinde inceleme, ödeme başvurusunun gönderilmesi ve eksiklik takibi şeklinde ele almak mümkündür. Her aşamada belgeyi hazırlayacak kişi ile işlemi takip edecek kişinin belirlenmesi yararlıdır. Yurt dışındaki muhasebeci, kiraya veren ve Türkiye'deki başvuru sorumlusu arasında bilgi akışının kurulması, son başvuru tarihine yaklaşırken belge eksikliği yaşanmasını önleyebilir. Başvurunun sistemde taslak olarak bulunması, gönderilmiş olduğu anlamına gelmez.
Başvuru Süresi ve Altı Aylık Takvim
Kira desteği için gerekli bilgi ve belgelerle ödeme belgesi tarihinden itibaren altı ay içerisinde başvuru yapılmalıdır. Bu süreyi kira sözleşmesinin imzalandığı tarihle veya yıl sonuyla karıştırmamak gerekir. Aylık ödeme yapan şirketlerde her ödemenin takvimi ayrı takip edilmelidir. Birden fazla birimi bulunan firmalarda, ülke ve birim bazında düzenlenen bir ödeme çizelgesi kullanılması yararlıdır. Çizelgede kira dönemi, ödeme tarihi, ödenen tutar, belgenin bulunduğu yer ve başvurunun gönderildiği tarih birlikte gösterilebilir.
Başvurunun sürekli açık olması, geçmiş bütün kira ödemelerinin sınırsız biçimde desteklenebileceği anlamına gelmez. Dönemsel süreler yine geçerlidir. Belgelerin yurt dışı temsilci onayında bulunmasına ilişkin özel hükümler mevcut olsa da şirketin kendi hazırlık gecikmesini bu hükümlerle aynı kabul etmemesi gerekir. Ayrıca yıllık kirayı peşin ödeyen şirketler, destek ödemesinin kira döneminin tamamlanması ve ilgili dönemi kapsayan inceleme koşullarıyla bağlantısını dikkate almalıdır. Ticari ödeme takvimi ile devlet desteğinin ödeme takvimi aynı olmayabilir.
Birim Kira Desteği İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?
Başvuru belgeleri güncel Genelgenin Ek-1 listesi ve şirketin somut durumu üzerinden belirlenir. Kira sözleşmesi, ödeme belgeleri, şirketin kuruluş ve ortaklık kayıtları, birimde yürütülen faaliyeti gösteren bilgiler ve gerektiğinde ürünlere ilişkin belgeler dosyanın temelini oluşturur. Birim ile şirket arasındaki ilişkiyi açıklamayan, kira dönemini göstermeyen veya tutarları birbirini karşılamayan belgeler incelemeyi zorlaştırabilir. Yalnızca internette bulunan kısa bir belge listesini kullanmak yerine, güncel eklerin başvuru öncesinde kontrol edilmesi önemlidir.
- Kira sözleşmesinde taraflar, adres, kullanım amacı, süre ve net kira bedeli açık olmalıdır.
- Banka kayıtlarında ödeyen şirket, alıcı, tutar ve ödeme tarihi izlenebilmelidir.
- Ortaklık belgeleri organik bağın ve hesaplamada kullanılacak oranların tespitini sağlamalıdır.
- Faaliyet fotoğrafları ve ürün bilgileri birimin fiilî kullanımını desteklemelidir.
- Yenilenen sözleşmeler ve adres değişiklikleri dosyanın güncel durumuyla uyumlu tutulmalıdır.
Yurt dışında düzenlenen belgeler için Bakanlık yurt dışı temsilcisinin onayıyla ilgili kurallar uygulanır. Belgenin düzenlendiği ülke ile birimin bulunduğu ülkenin farklı olması durumunda onay süreci de buna göre yürütülür. Türkiye'de düzenlenen belgeler için aynı yurt dışı onay kuralı aranmaz. Tercüme ihtiyacı, belge dili ve incelemeci kuruluşun talebi birlikte değerlendirilmelidir. Belgelerin asılları ve okunabilir elektronik kopyalarının düzenli saklanması, hem inceleme aşamasında hem de daha sonraki denetimlerde önem taşır.
Ticaret Müşavirliği Yerinde İncelemesi
Bakanlık yurt dışı temsilcisi, birimin destek kapsamına alınması sırasında ve destek devam ederken ilgili dönemlerde yerinde inceleme yapar. Bu incelemede birimin faal olması, Türk ürünlerinin pazarlanması, kira bedelinin rayice uygunluğu ve faaliyetin genelge koşullarıyla uyumu değerlendirilir. Yerinde inceleme yalnızca bir defalık bir formalite olarak görülmemelidir. Birimin kullanım biçimi, sergilenen ürünler veya kira sözleşmesi değiştiğinde başvuru kayıtlarının da mevcut durumu yansıtması gerekir.
İnceleme öncesinde adresin açık ve ulaşılabilir olması, şirket tabelası ile ticari kayıtların tutarlılığı ve ürünlerin tanımlanabilirliği kontrol edilebilir. Bu hazırlık gerçekte bulunmayan bir faaliyeti göstermek için değil, mevcut faaliyetin doğru anlaşılmasını sağlamak için yapılmalıdır. Faal olmadığı veya koşulları karşılamadığı belirlenen birimlerde destek kapsamından çıkarılma ve bekleyen başvuruların olumsuz sonuçlanması söz konusu olabilir. Şirketin başvuru sorumlusu, yurt dışı ekiple birlikte inceleme takvimini ve talep edilen bilgileri düzenli takip etmelidir.
Birim Kira Destek Tutarı
2026 yılında yurt dışı birimlerin kira giderleri için birim başına yıllık destek üst limiti 9.862.972 TL'dir. Temel destek oranı %50'dir. Bu rakam şirketin birim açtığında otomatik olarak alacağı ödeme değildir. Uygun bulunan net kira gideri, uygulanabilir destek oranı, yurt dışı ortaklık yapısı, ilgili ülkeye yapılan ihracat ve yıllık limit birlikte değerlendirilir. Bütçe hazırlanırken yıllık üst limit ile gerçek destek hesabının birbirinden ayrılması gerekir.
| Değerlendirme başlığı | Genel uygulama |
|---|---|
| Temel destek oranı | %50 |
| 2026 birim başına yıllık üst limit | 9.862.972 TL |
| Şirket başına birim sınırı | En fazla 25 birim |
| Destek süresi | Her ülke için en fazla 4 yıl; özel hükümler ayrıca incelenir |
| Başvuru süresi | Ödeme belgesi tarihinden itibaren 6 ay |
Hedef Ülke ve Hedef Sektör İlave Destek Oranları
Ödeme belgesinin ait olduğu yıl için Bakanlıkça belirlenen hedef ülkelerde destek oranına 20 puan; ilgili hedef ülke ve hedef sektör koşullarının birlikte sağlandığı durumlarda ayrıca 5 puan ilave edilebilir. Böylece uygun dosyalarda oran %70 veya %75 seviyesine ulaşabilir. Buradaki artışlar her ülkeye ve her şirkete otomatik uygulanmaz. Önce ilgili yılın listesi, ardından ürünlerin sektörle ilişkisi ve başvuru koşulları kontrol edilmelidir. Bir ülkenin geçmiş yıl listesinde bulunması, sonraki yıl için aynı hakkı garanti etmez.
İlave oran uygulamasıyla yıllık parasal limit aynı kavram değildir. Daha yüksek oran uygulanabilmesi, üst limitlerin ve diğer hesaplama sınırlarının ortadan kalktığı anlamına gelmez. Firmanın hedef ülkeye yönelik ihracat planı hazırlanırken destek avantajı değerlendirmeye alınabilir; ancak ülke seçimi yalnızca destek oranına bağlanmamalıdır. Müşteri talebi, lojistik maliyetleri, yerel rekabet ve ürünün pazara uygunluğu da dikkate alınmalıdır. Güncel listelere ve uygulama belgelerine Ticaret Bakanlığı Birim Kira Desteği sayfasından ulaşabilirsiniz.
Yurtdışı Kira Desteğinde En Fazla Kaç Birim Destek Kapsamında Değerlendirilir?
Bir şirket en fazla 25 birim için kira desteğinden yararlanabilir. Birim sayısının hesaplanmasında sözleşmeler önem taşır. Örneğin aynı sözleşmeyle bir mağaza zincirinin farklı mağazalarında reyon veya raf kiralanması, genelgedeki koşullar altında tek birim olarak değerlendirilebilir. Buna karşılık farklı sözleşmelerin veya adreslerin nasıl sayılacağı şirketin somut yapısı üzerinden kontrol edilmelidir. Sayı sınırını yalnızca tabelaların veya şehirlerin sayısına bakarak hesaplamak doğru sonuç vermeyebilir.
Dört Yıllık Destek Süresi Ne Zaman Başlar?
Kira desteğinde dört yıllık süre ülke bazında değerlendirilir. Sürenin başlangıcında, o ülkedeki ilk birimin ilk destek ödemesine esas ödeme belgesine ilişkin kira dönemi dikkate alınır. Aynı ülkede daha sonra açılan her yeni birim için bağımsız bir dört yıllık süre başladığı varsayılmamalıdır. Ayrıca arada başvuru yapılmaması süreyi durdurmaz. Bu nedenle birim açılış planı ile destek takviminin birlikte hazırlanması, özellikle aynı ülkede aşamalı büyümeyi hedefleyen şirketler açısından önemlidir.
Bazı ülkelere ilişkin geçici hükümler ve destek süresinin yeniden başlatılmasına yönelik özel düzenlemeler bulunmaktadır. İslam İşbirliği Teşkilatı üyeleri arasından belirlenen ülkeler ve Uzak Ülkeler Stratejisi kapsamındaki ülkeler bu açıdan ayrıca incelenmelidir. Daha önce destek kullanmış bir firmanın yeni başvurusunda geçmiş dosyaları göz ardı etmek veya bütün ülkeler için aynı başlangıç tarihini kullanmak uygun değildir. Firmanın hangi ülkede, hangi kira döneminden itibaren ve hangi mevzuat kapsamında destek aldığı belirlenerek değerlendirme yapılmalıdır.
Örnek Birim Kira Desteği Hesaplaması
Yalnızca hesaplama mantığını göstermek için, uygun bulunan yıllık net kira giderinin 1.000.000 TL olduğunu ve temel %50 oranın uygulandığını varsayalım. Ortaklık oranı, ihracat sınırı veya başka bir kısıt nedeniyle azaltım bulunmadığı durumda ilk hesaplanan destek 500.000 TL olur. Aynı giderde şartları sağlanmış %70 oranı uygulanırsa ilk hesap 700.000 TL'dir. Bu örnekler kesin ödeme taahhüdü değildir; gerçek başvuruda belge, süre, ortaklık ve limit kontrollerinin tamamı yapılır.
Genelgeye göre yıllık destek, ilgili ülkeye yapılan yıllık ihracatın yarısını aşamaz. Dolayısıyla kira giderinin yüksek olması tek başına aynı ölçüde yüksek destek doğurmaz. Örnekteki 500.000 TL hesap, ilgili ülke ihracatı bakımından daha düşük bir sınırla karşılaşabilir. İhracatın organik bağı bulunan başka bir yurt içi şirket üzerinden yapılması gibi durumlar da belgeleriyle değerlendirilir. Dövizle yapılan ödemelerin Türk lirasına çevrilmesinde genelgedeki kur ve ödeme tarihi esaslarının kullanılması gerekir; şirketin kendi bütçe kuru destek hesabıyla aynı olmayabilir.
Birim Taşınırsa, Kapanırsa veya Ortaklık Değişirse Ne Olur?
Birimin kapanması, taşınması veya organik bağın sona ermesi gibi değişikliklerin bir ay içerisinde bildirilmesine ilişkin yükümlülük vardır. Adres değişikliğinde yeni yerin eski birimin devamı sayılmasına yönelik üç aylık bildirim hükmü de bulunur. Bu iki düzenleme farklı amaçlara hizmet ettiğinden şirketler taşınmayı bekletmeden bildirmeli ve devamlılık koşullarını ayrıca kontrol etmelidir. Yeni sözleşme, yeni adres ve fiilî taşınma tarihi kayıtlarla uyumlu olmalıdır. Kira tutarı değiştiğinde de DYS kayıtlarının güncellenmesi gerekir.
Yurt içi veya yurt dışı ortaklık yapısındaki değişiklikler destek hesabını etkileyebilir. Değişikliklerin zamanında bildirilmemesi, haksız ödeme tespit edilmesi halinde geri alma işlemlerine yol açabilir. Bu nedenle destek takibi yalnızca muhasebenin ödeme dekontu hazırlamasıyla sınırlı tutulmamalıdır. Şirket yönetiminin hisse devri, adres değişikliği veya faaliyet kapanışı gibi kararları başvuru sorumlusuna da iletmesi gerekir. Böyle bir iç iletişim düzeni, yeni başvuruların güncel bilgilere dayanmasını ve önceki dosyalarla çelişki oluşmamasını sağlar.
E-Ticaret Depolarında Özel Kurallar
Genelgede tanımlanan e-ticaret depoları, her ihracatçının kiraladığı sıradan depoyla aynı kategoride değildir. İlgili e-ihracat statüleri, çalışan depo yönetim sistemi ve Türkiye'de üretilen ürünlerin satış veya çıkış oranları önem taşır. Depo yönetimi ve kurumsal kaynak planlama kayıtları üzerinden izlenebilirlik sağlanması beklenir. Ayrıca bu depoların başvuru kanalı için KEP ve DYS geçişine ilişkin özel hükümler bulunmaktadır. Başvuru tarihinde ilan edilen güncel usul kontrol edilmelidir. E-ticaret deposunun kira desteğine alınması, birime bağlı tanıtım desteğinden de otomatik yararlanılacağı anlamına gelmez.
Ticaret Bakanlığı Yurtdışı Teşvikleri
Yurt dışı birim açılışı, firmanın ihracat planının diğer aşamalarıyla birlikte değerlendirilmelidir. Hedef ülkede müşteri görüşmeleri için Yurt Dışı Pazar Araştırma Desteği, ürünlerin uluslararası alıcılara tanıtılması için Yurt Dışı Fuar Desteği ve uygun Türkiye fuarları için Yurt İçi Fuar Desteği incelenebilir. Marka koruması için Marka Tescil Desteği, pazara giriş belgeleri için Yurt Dışı Belgelendirme Desteği ayrı koşullara tabidir.
Birim Kira Desteği ile Tanıtım Desteği Birlikte Değerlendirilebilir mi?
Desteklenen yurt dışı birimin varlığı, Tanıtım Desteği açısından şirketin hangi grupta değerlendirileceğini etkileyebilir. Bununla birlikte kira gideri ve reklam harcaması farklı destek unsurlarıdır. Her biri için uygunluk, belge ve süre koşulları ayrı takip edilir. Aynı harcamanın farklı kamu desteklerinde tekrar talep edilmemesi gerekir. Şirketin Marka, TURQUALITY veya başka bir programla ilişkisi varsa desteklerin birlikte kullanılabilme koşulları ayrıca incelenmelidir. Bir programdan yararlanılıyor olması, diğer bütün desteklere başvurulabileceği anlamına gelmez.
Birim Kira Desteği Başvurusu Neden Olumsuz Sonuçlanabilir?
Başvuru süresinin geçirilmesi, şirket yaşının uygun olmaması, organik bağın gösterilememesi veya birimde uygun ürünlerin pazarlanmaması değerlendirmeyi olumsuz etkileyebilir. Net kira ile diğer giderlerin ayrıştırılmaması ve ödeme belgelerinin sözleşmeyle uyuşmaması da açıklama gerektirebilir. Eksik belge bildirimi geldiğinde ise genelgedeki üç aylık tamamlama süresi takip edilmelidir. Her eksiklik doğrudan nihai ret anlamına gelmez; ancak bildirilen eksiklerin süresinde tamamlanmaması başvurunun değerlendirme dışında kalmasına neden olabilir.
Birim Kira Desteği Danışmanlığı
Farabi Danışmanlık olarak şirketin faaliyet yapısını, yurt dışı birimin kullanımını, ortaklık ilişkilerini ve başvuru takvimini birlikte değerlendiriyoruz. Sözleşme ve ödeme belgelerinin hazırlanması, başvuru dosyasındaki eksiklerin belirlenmesi, DYS süreçlerinin takibi ve değişiklik bildirimlerinin yönetimi için profesyonel destek sağlıyoruz. Amacımız yalnızca bir başvurunun gönderilmesi değil, firmanın destek süresince düzenli ve izlenebilir bir dosya yapısına sahip olmasıdır. Birim açmadan önce veya mevcut kira ödemeleriniz için uygunluk değerlendirmesi almak üzere bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Kira Bütçesi ve Başvuru Takvimi Nasıl Birlikte Planlanır?
Yurt dışında birim açma kararı verilirken yalnızca beklenen destek tutarına göre hareket edilmemelidir. Kira, personel, stok, lojistik ve yerel işletme giderleri ayrı kalemler halinde hesaplanmalı; desteğe konu olabilecek kira tutarı toplam işletme maliyetinden ayrılmalıdır. Böylece şirket, destek başvurusu inceleme aşamasındayken faaliyetini sürdürebilecek finansman ihtiyacını daha sağlıklı belirleyebilir. Destek oranı bir bütçe varsayımı olarak kullanılabilir; ancak dosya incelenmeden kesinleşmiş bir alacak gibi değerlendirilmesi uygun değildir.
Uygulamada her birim için tek bir takip çizelgesi oluşturulması yararlıdır. Bu çizelgede ülke, adres, sözleşme başlangıcı, ödeme günü, ödemenin kapsadığı aylar ve başvuru son tarihi birlikte tutulabilir. Sözleşme yenilemeleri ile ortaklık değişiklikleri de aynı çizelgeye işlendiğinde, bir ödeme belgesinin yanlış döneme bağlanması veya eski adresle başvuru yapılması gibi hatalar daha kolay fark edilir. Özellikle birden fazla ülkede faaliyet gösteren şirketlerde, ülke bazında destek süresinin ayrı izlenmesi gerekir.
Muhasebe, ihracat ve yurt dışı operasyon ekipleri arasında belge sorumluluğu baştan belirlenmelidir. Örneğin banka dekontunu muhasebe ekibi, birime ilişkin güncel faaliyet bilgilerini yerel ekip, ihracat kayıtlarını ise ihracat birimi hazırlayabilir. Başvuru sorumlusunun bu belgeleri aynı dönem altında birleştirmesi, dosyanın izlenebilirliğini artırır. Bu çalışma mevzuattaki belge listesinin yerine geçmez; şirketin gerekli belgeleri zamanında ve tutarlı biçimde sunmasına yardımcı olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Yurt dışında şirket kurmak zorunlu mu?
Türkiye'deki ana şirket de doğrudan birim açabilir. Yurt dışı şirket veya şube üzerinden faaliyet yürütülüyorsa organik bağ ve ilgili diğer koşullar incelenir.
Her paylaşımlı ofis üyeliği desteklenir mi?
Hayır. Sözleşmede hizmetlerin belirtilmesi, giderlerin niteliği ve birimin destek amacıyla uyumu değerlendirilir. Yalnızca üyelik faturası bulunması yeterli değildir.
Destek ödemesi ne zaman yapılır?
Dosyanın incelemesi, belge onayları ve varsa eksikliklerin tamamlanması ödeme sürecini etkiler. Her başvuru için geçerli kesin bir ödeme günü verilemez; şirket finansman planını bu belirsizliği dikkate alarak hazırlamalıdır.
Başvuru yapılmayan aylar dört yıllık süreyi uzatır mı?
Hayır. Genel kural olarak ara verilen dönemler ülke bazında işleyen süreyi durdurmaz. Özel geçiş hükümleri varsa ayrıca değerlendirilir.
Desteklenen birimden ayrılırken ne yapılmalı?
Kapanış veya taşınma bilgisi zamanında bildirilmeli, sözleşme ve ödeme kayıtları güncellenmelidir. Başvuruların gönderilmiş olması sonraki değişiklikleri bildirme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Güncelleme: 9 Ekim 2026. Resmî kaynaklar: Birim Kira Desteği Genelgesi ve ekleri, 2026 destek üst limitleri. Başvurularda ilgili dönemin yürürlükteki düzenlemeleri esas alınır.