YEM FABRİKASI NASIL KURULUR?

Çeşitli karma yem fabrikaları, dört ana grup altında sınıflandırılabilir.

 1. Küçük, insan gücü ile tartılan ve beslenen fabrikalar,

2. Yarı-devamlı (semi-continuous) silo tipi, tartı uygulayan fabrikalar,

3. Devamlı otomatik, hacme göre (volumetric) çalışan makinalar,

4. Otomatik Mikro Dozajlama Sistemleri. 

Sektörde imalat yapan tesislerden bilgisayar teknolojisi ile kontrol edilebilen üretim esnasında gerekli değişkenleri zaman kaybetmeden kumanda edilebilen otomatik fabrikaların daha rantabl çalıştığı görülmektedir. Bu tip fabrikaların kalite kontrolü ve güvenirliği sağlaması, optimum karışım sağlayan yemlerin üretilmesi ve pazar tarafından talep edilmesi işletmelerin zamanla otomatik kumanda ile çalışan bu tip tesisleri tercih etmesine neden olmaktadır.

Üretim Aşamaları:

1. Ham Madde Girişi: Kullanılan hammaddelerin %60-70’ini teşkil eden dane yemler çelik silolarda depolanır. Ham maddelerin silolara ve üretim prosesine aktarılması pnömatik sistem ile yapılmaktadır.

2. İlk temizleme: Dane halindeki ham maddelerin içindeki muhtemel yabancı maddeleri temizlemek için bir aspirasyon ile elek ve döner merdaneleri oluşturan makinelerden istifade edilir.

3. Kuru Temizleme: Danelerin içinde kalan yabancı maddelerle tozları ve dane yüzlerine yapışan kiri çıkarmak için uygulanır.

4. Öğütme: İşlem birbirinin aksi istikamette dönen ve üzerinde yivler bulunan iki valsten (merdane) meydana gelir. Öğütülmüş maddelerin fabrikanın üst katlarına taşınması pnömatik sistemle yapılacaktır.

5. Dozajlama: İmal edilecek karma yemin çeşitli ham maddelerin o yemin formülüne uygun şekilde tartılması işlemi fabrikanın otomasyon merkezinden PLC’lerle yapılmaktadır. Her biri ayrı siloda olan ham maddeler, otomatik gösterge sistemi ile siloların alt kapaklarını açıp kapayan tertibat ile kumanda tablosundan yönetilir.

6. Karıştırma: Yatay karıştırıcı sistemi uygulanacaktır. Karıştırıcıda bütün ham maddelerin karıştırıcı tankına aktarılarak ve tam karışım elde edilinceye kadar karışıma devam edilir.

7. Peletleme: Karışım işleminden geçmiş karma yem rasyoları bir pelet makinesine geçirilerek belirli şekiller verilir. Böylece yemi yiyen hayvanlar karışım içindeki lezzetsiz yem maddelerini ayıramaz. Peletleme makineleri yapışmayı temin için buharlaşma ve melaslama sistemini de oluşturur. Karıştırıcıdan çıkan yem dikey salona alınır, sonra pelet makinesine girer. Pelet makinesinde yemin üzerine su buharı ve melas püskürtülür. Daha sonra iki rulo vasıtasıyla sıkıştırılır ve pelet veya küp olarak kesilir. Ambalajlamadan önce bozulmasına mâni olmak için sıcak peletler soğutuculardan geçirilir.

8. Ambalaj, Depolama ve Yükleme: Üretilen yemlerin tespit edilen ağırlıklarda otomatik ve sürekli olarak çuvallara dolumu ve otomatik makinelerde çuval ağzının dikilmesi ve etiketleme işlemleri yapılır. Dolum ve dikiş işlemi tamamlandıktan sonra konveyör bantlarla depoya veya sevkiyat için kamyonlara yüklenir.

Yem Fabrikalarının Ruhsatlandırılması

                Yem fabrikası kurmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler kuracakları fabrika ile ilgili müsaadeyi Yem Kanununun 17.maddesi uyarınca almak zorundadırlar.

1. Yem fabrikası kurmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, bu maksatla Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğüne müracaat ederler.
2. Bakanlığın fabrika kurma izni vermesinden sonra İl Müdürlüğü ruhsat ön kontrolü ile görevlendirilir. Denetim ekibi oluşturularak; işletme ruhsat koşulları yönünden denetime tabi tutulur ve kapasite tespiti yapılır.
3. Ruhsat ön kontrolünün olumlu olduğu durumda denetim formu ve tutanak mahallinde tanzim edilir. Ruhsat ön kontrolü olumlu değilse eksikliklerin giderilmesi için süre verilir. Ruhsat ön kontrolünün uygunluğu Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü’ne yazı ile bildirilir.

     Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü’nce tanzim edilen ruhsat İl Müdürlüğüne gönderilir. Ruhsat ilgilisine teslim edilir.

Yem Fabrikalarının Denetimi

            Yem fabrikaları yılda en az iki defa, ruhsat şartları ve yemlerin beyan ve tescillerine uygunluğu yönünden kontrol edilir.

Yapılan genel kontrollerde;

– fabrika teknik sorumlusunun bulunup bulunmadığı,

-fabrikanın genel temizlik kurallarına uygunluğu,

– yem hammadde depolarında karma yemlere katılması yasak olan ve istenmeyen maddelerin (aflatoksin, bakteri-mantar, ağır metaller, pestisit, dioksin) bulunup bulunmadığı,

– ön karışım (premiks) odalarında yasaklanmış büyütme faktörleri ve koksidiyostatlar bulunup bulunmadığı,

– yem ambalajlarının (çuvalların) ikinci defa kullanılıp kullanılmadığı,

– üzerlerinde etiket olup olmadığı, – etiketlerde ruhsat tarih ve no.sunun, yemlerin tescil veya beyan tarih ve no.sunun olup olmadığı  – üzerindeki bilgilerin beyan veya tescil bildirimindeki bilgileri içerip içermediği,

– rastgele seçilen yem çuvallarının tartılarak etiketlerindeki ağırlık bilgilerine uygun olup olmadığı yönünde kontroller yapılır.

 Yem Depolama ve Satışa Arz etme Yerlerinin Ruhsatlandırılması

            5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile 1734 sayılı Yem Kanununa dayanılarak, yürürlüğe konulan Yem Yönetmeliğinin 40. ve 43.maddesine göre yem depolama ve satışa arz etme yeri ruhsatı tanzim edilir. Yem depolama ve satışa arz etme yeri ruhsatı almak isteyenler;

1.      Şirket Ana Sözleşmesinin Yayınlandığı Ticaret Sicil Gazetesinin Fotokopisi

2.      İmza Sirküleri Fotokopisi,

3.      Yem depolama ve satışı yapılacak işyerinin Kira ya da Tapu Fotokopisi,

4.      Yem depolama ve satışı yapılacak İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Fotokopisi

5.      Vergi Levhasının Fotokopisi

6.      Veteriner Hekim Muayenehane/Poliklinikleri Ruhsat Fotokopisi (Muayenehane ve Poliklinikler için)

           Yukarıdaki belgeler ve dilekçe ile İl/İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğüne başvuru yapmak zorundadırlar.

         Evrak incelenmesi tamamlandıktan sonra yem depolama ve satışa arz etme yeri olarak kullanılacak yerin, oluşturulan denetim ekibiyle ruhsat şartları yönünden kontrolü yapılır.

           Depo ruhsat koşulları yönünden olumlu ise Form-6 veya Form-2 tutanağı tanzim edilir. Depo ruhsat koşulları yönünden uygun değilse olumsuzlukların giderilmesi için süre verilir, depo koşulları düzeltilemeyecek durumda ise reddedilir.

          Ruhsat oluru ile beyana veya tescile tabi yemlerin depolama ve satış yeri ruhsatnamesi düzenlenir. Yılda iki defa ruhsat koşulları yönünden denetim yapılır.